Fouten maken is geen falen. Niet beginnen omdat je bang bent voor fouten wel.

Een paar jaar geleden werd ik gebeld door een klant. Het gesprek begon een beetje ongemakkelijk. Je kent dat wel, iemand wil duidelijk iets zeggen, maar weet niet zo goed hoe. Of ik zelf recent nog op mijn website had gekeken? Nou, nee. Niet echt. Waarom?

Mijn website bleek door te linken naar een Oost-Europese pornosite.

Ja, ook dat is ondernemen.

Ik had voor het bouwen van mijn website iemand via Fiverr ingehuurd. Lekker goedkoop, want ik dacht: hoe moeilijk kan het zijn? Website bouwen, klaar. Ik hoef daar toch niet meteen duizenden euro's aan uit te geven? Dat bleek dus iets ingewikkelder.

Op dat moment kon ik er overigens nog niet zo om lachen als nu. Ik schaamde me kapot. Dit was mijn bedrijf, mijn visitekaartje en een klant moest míj vertellen dat hij via mijn website ergens terechtkwam waar ik hem nou niet bepaald naartoe had willen sturen. Maar weet je wat er daarna gebeurde? Ik loste het op. En mijn bedrijf bestond nog.

Ik heb echt wel meer fouten gemaakt.

Als je onderneemt, ga je fouten maken. Dat kan eigenlijk niet anders. Ik heb inmiddels zoveel beslissingen genomen dat het statistisch gezien behoorlijk bijzonder zou zijn als ze allemaal goed waren geweest.

Ik heb dingen te goedkoop willen oplossen die ik achteraf beter meteen goed had kunnen doen. Ik heb te snel gedacht: dat regelen we wel even. Ik heb samenwerkingen geprobeerd waarvan ik vooraf dacht dat ze fantastisch zouden worden en die uiteindelijk totaal niet bleken te werken. En ik heb worstenbroodjes verkocht in mijn ijssalon.

Dat laatste klinkt misschien niet als een ondernemersdrama, maar als Brabantse was ik er werkelijk van overtuigd dat iedereen daar blij van zou worden. Want wie wil er nou geen worstenbroodje? Nou, de mensen in Loosdrecht dus. Die willen blijkbaar gewoon ijs. Weer wat geleerd. De worstenbroodjes gaan van de kaart.

Dat is voor mij eigenlijk precies wat ondernemen is. Je bedenkt iets, je denkt dat het kan werken en je probeert het. Soms blijkt het een briljant idee en soms blijkt dat vooral jijzelf heel enthousiast was over je briljante idee. Prima. Dan stop je ermee, pas je het aan of probeer je iets anders.

We maken fouten veel groter dan ze zijn.

Ik denk dat we fouten vaak verwarren met falen. Als iets niet lukt, maken we er heel snel iets persoonlijks van. Niet: dit idee werkte niet. Maar: zie je wel, ik kan dit niet. Niet: deze samenwerking past niet bij mij. Maar: ik had beter moeten weten. Niet: deze lancering leverde niet op wat ik verwachtte. Maar: blijkbaar zit niemand op mij te wachten.

En daar gaat het volgens mij mis. Een beslissing kan verkeerd uitpakken zonder dat jij daarmee een slechte ondernemer bent. Een idee kan mislukken zonder dat jouw hele onderneming mislukt. Je kunt iemand verkeerd inschatten zonder dat je voortaan niemand meer moet vertrouwen. Je hebt gewoon nieuwe informatie gekregen. Soms dure informatie, dat wel, maar alsnog informatie.

Ik weet nu bijvoorbeeld dat goedkoop uitbesteden uiteindelijk ontzettend duur kan zijn. Ik weet dat een samenwerking niet alleen op papier moet kloppen, maar voor mij ook goed moet voelen. Ik weet dat je iets kunt bedenken waarvan je zelf volledig overtuigd bent en dat je klant daar vervolgens totaal anders over kan denken. En ik weet dus dat Loosdrecht geen Brabant is.

Allemaal nuttige informatie.

Perfectionisme klinkt mooier dan het is.

Ik kom veel mensen tegen die zichzelf perfectionistisch noemen. Vaak bijna alsof het een positieve eigenschap is. “Ik ben gewoon perfectionistisch.” Dat klinkt natuurlijk een stuk beter dan: “Ik durf het eigenlijk nog niet online te zetten omdat ik bang ben dat iemand er iets van vindt.”

Want dat is volgens mij heel vaak wat eronder zit. Je website moet eerst perfect zijn. Je aanbod moet helemaal kloppen. Je branding moet goed zijn. Je moet nog even nadenken over je doelgroep. Misschien toch nog een andere naam. Eerst professionele foto's laten maken. Je LinkedIn moet nog aangepast. En als dát allemaal klaar is, dan ga je echt beginnen.

Alleen ben je tegen die tijd drie maanden verder. Of een jaar.

En iemand anders, die misschien een veel minder goed idee had dan jij, is ondertussen gewoon begonnen. Die heeft inmiddels tien klanten gesproken, twee keer zijn aanbod aangepast, ontdekt welke prijs wel werkt, een paar fouten gemaakt en waarschijnlijk veel meer geleerd dan jij in al die maanden waarin je probeerde alles perfect te krijgen.

Daarom geloof ik helemaal niet zo in perfectie. Ik geloof veel meer in beweging. Je hoeft niet eerst alles te weten voordat je begint. Sterker nog, een groot deel van wat je moet weten, kun je helemaal niet vooraf bedenken. Daar kom je pas achter als je daadwerkelijk gaat doen.

Mijn bedrijven zijn niet gegroeid doordat ik alles goed deed.

Dat vind ik belangrijk om te zeggen, juist omdat je achteraf vaak alleen het resultaat ziet. Je ziet een bedrijf dat groeit, omzet, medewerkers, nieuwe bedrijven, een nieuwe lancering of een ijssalon die goed loopt. Dan lijkt het heel makkelijk om te denken dat iemand blijkbaar precies wist wat ze aan het doen was.

Nou, nee.

Mijn bedrijven zijn niet gegroeid doordat ik altijd de juiste beslissingen heb genomen. Ze zijn onder andere gegroeid doordat ik beslissingen dúrfde te nemen en daarna bereid was om ze weer aan te passen als ze niet bleken te werken.

Ik hoef niet honderd procent zeker te weten dat iets werkt voordat ik het probeer. Als ik er genoeg in geloof om de volgende stap te zetten, dan zet ik die stap. Daarna kijk ik wat er gebeurt. Werkt het? Mooi, verder. Werkt het niet? Ook goed. Waarom niet? Wat moeten we veranderen? Willen we ermee stoppen? Kunnen we iets anders proberen?

Volgens mij ontstaat groei veel vaker op die manier dan vanuit één perfect uitgedacht masterplan. Natuurlijk moet je nadenken over wat je doet. Ik pleit absoluut niet voor lukraak van alles proberen en hopen dat er toevallig iets blijft plakken. Maar er komt een moment waarop je genoeg hebt nagedacht. Dan moet je gaan.

Soms moet je ook gewoon durven stoppen.

Fouten maken betekent voor mij overigens niet dat je eindeloos moet doorgaan met iets omdat je ooit hebt besloten dat het een goed idee was. Dat is weer de andere kant.

Ik heb bijvoorbeeld een samenwerking gehad waarvan ik vooraf echt dacht dat die heel mooi kon worden. Ik wilde iemand naar Nederland halen die hier sessies zou geven rondom healing. Er was interesse, mensen wilden boeken en ik dacht echt dat we iets moois hadden neergezet.

Alleen bleek de samenwerking steeds ingewikkelder te worden. Dan kwam ze wel, dan weer niet. Dan wilde ze dit, vervolgens weer iets anders. Op een gegeven moment voelde ik alleen nog maar gedoe en dacht ik: dit klopt gewoon niet. Dus heb ik iedereen die een sessie wilde boeken afgezegd en gezegd dat we het niet gingen doen.

Ook dat hoort voor mij bij ondernemen. Niet blijven trekken aan iets omdat je al tijd, geld of energie hebt geïnvesteerd. Soms is de fout niet dat je ergens aan bent begonnen. De fout zou juist zijn dat je doorgaat terwijl je allang voelt dat het niet klopt.

Een samenwerking moet voor mij stromen. Natuurlijk mag iets ingewikkeld zijn en moet je soms ergens doorheen. Maar er is een verschil tussen moeite doen voor iets waar je in gelooft en continu proberen iets overeind te houden wat eigenlijk niet werkt. Dat verschil heb ik ook moeten leren.

Het ergste wat er kan gebeuren, valt verrassend vaak mee.

Volgens mij houden we onszelf regelmatig tegen met een soort rampscenario in ons hoofd. Wat als niemand het koopt? Wat als mensen het stom vinden? Wat als ik geld verlies? Wat als ik een fout maak? Wat als het mislukt?

Ja. Wat dan?

Dat bedoel ik niet makkelijk. Geld verliezen is niet leuk. Een bedrijf dat niet lukt is niet leuk. Een samenwerking die klapt is niet leuk. Een medewerker die iets zegt wat je persoonlijk raakt, is ook niet leuk. Maar je kunt daarna nog steeds een volgende keuze maken.

Dat is iets wat ik door de jaren heen steeds meer ben gaan vertrouwen. Ik hoef niet te voorkomen dat er ooit iets misgaat. Ik moet erop kunnen vertrouwen dat ik met mezelf wel weer uitvind wat ik doe áls het misgaat.

En dat vind ik een veel fijner uitgangspunt. Want als je eerst de garantie wilt dat je geen fouten gaat maken, kun je beter niet gaan ondernemen. Sterker nog: dan kun je waarschijnlijk überhaupt beter niet te veel nieuwe dingen proberen.

Fouten maken mag dus. Graag zelfs.

Nou ja, graag. Je hoeft natuurlijk niet morgenochtend wakker te worden en te denken: eens even kijken hoe ik vandaag mijn bedrijf naar een pornosite kan laten doorlinken.

Maar ik hoop wel dat je fouten durft te maken, omdat het betekent dat je iets probeert wat je nog niet volledig beheerst. Dat je beweegt. Dat je aan het ontdekken bent. Dat je niet alleen maar blijft nadenken over wat er eventueel zou kunnen gebeuren.

Ik zie liever iemand die begint met een website die nog niet perfect is dan iemand die over een jaar nog steeds bezig is met het kiezen van het juiste lettertype. Ik zie liever dat je een aanbod doet en ontdekt dat niemand erop zit te wachten, dan dat je het nooit aanbiedt omdat je bang bent dat niemand erop zit te wachten. En ik zie liever dat je achteraf zegt: nou, dat was echt een waardeloos idee, dan dat je jezelf jarenlang blijft afvragen wat er was gebeurd als je het wél had geprobeerd.

Fouten maken is voor mij geen falen. Voor mij hoort het bij ondernemen, groeien en uiteindelijk ook steeds meer op jezelf leren vertrouwen.

En heel soms levert zo'n fout je jaren later ook nog een goed verhaal op over een Oost-Europese pornosite.